O czym pamiętać przy rozliczaniu podatku dochodowego? Poradnik dla początkujących

kobieta-porownujac-kolory_1163-1053

W życiu każdej dorosłej osoby zawsze nadchodzi jedna z tych trudnych i często nieprzyjemnych konieczności – rozliczenie podatku dochodowego. Aby nie pogubić się w tej czynności, warto mieć na uwadze kilka zasad. O czym początkujący podatnik powinien pamiętać?

Podstawowa sprawa – jeśli otrzymujesz dochód, musisz się z niego rozliczyć z Urzędem Skarbowym. Jesteś podatnikiem jeśli pracujesz na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło lub umowy zlecenie. Rozliczać należy się też z wszelkich zasiłków,  stypendiów, alimentów czy dotacji. Twoim zadaniem jest uzupełnienie formularza PIT i złożenie go do Urzędu Skarbowego. Możliwe jest też uzupełnienie formularza przez Internet, za pomocą specjalnych stron internetowych lub programów do ściągnięcia, lub skorzystanie z usług własnej księgowej lub indywidualnego doradcy. Pamiętaj, że wniosek składasz w mieście zamieszkania, a nie zameldowania! Rozliczenie za dochód z 2017 roku, czyli PITY 2017, czeka Cię w roku 2017. Pamiętaj jednak, by pilnować wyznaczonych dat i złożyć dokument w danym okresie! Za nie złożenie formularza do wyznaczonego terminu naliczana jest kara.

Nie wiesz czym są numerki przy nazwie PIT? Np. PIT-36, PIT-37? Są to oznaczenia, które odpowiadają danemu podatkowi. PIT-37 dotyczy pracy, PIT-36 związany jest z własną działalnością, PIT-39, to nieruchomości, natomiast PIT-36L, to podatek liniowy.

Warto tez wiedzieć, że podatnikowi przysługują wszelkiego rodzaju ulgi. Na przykład ulga z racji problemów zdrowotnych, ulga na dzieci czy ulga z racji złożenia darowizny do kościoła. Do formularza PIT podatnik ma także obowiązek załączyć informację o takich sytuacjach jak dochód małoletnich dzieci (PIT/M), dochód z zagranicy (PIT-ZG), kredyt podatkowy (PIT-Z).

Należy pamiętać, by wszelkie dokumenty związane z rozliczeniem podatkowym zachować, trzymając najlepiej w bezpiecznym i łatwym do znalezienia w nagłych przypadkach miejscu.

Dla kogo PIT 38?

Już w XVIII wieku amerykański uczony i polityk Benjamin Franklin zauważył ironicznie, że „ na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki”.  O prawdzie tego powiedzenia przekonujemy się co roku, szczególnie w okolicach końca kwietnia, kiedy to w Polsce mija termin złożenia rocznego rozliczenia podatkowego. Dla większości naszych rodaków wypełnienie formularza podatkowego jest równie nieprzyjemne co płacenie podatków. Wynika to głównie z nieprzejrzystości i zagmatwania polskiego prawa podatkowego. Wiele osób gubi się w gąszczu przepisów i mnogości dokumentów.

W zależności od tego jakie jest źródło naszych dochodów musimy wypełnić odpowiedni dla niego formularz podatkowy. Większość Polaków rozlicza się z dochodów uzyskanych z pracy na umowę o pracę, dzieło, zlecenie czy emerytury. Jednak sprawa komplikuje się, gdy zachodzi konieczność obliczenia należnego podatku wynikłego z uzyskania dochodów z tak zwanych dochodów kapitałowych. Czym one są? Sprawa dotyczy tych wszystkich, którzy jako osoby fizyczne w roku poprzednim uzyskali przychody m.in. ze zbycia papierów wartościowych, sprzedaży krótkiej pożyczonych papierów wartościowych, zbycia pochodnych instrumentów finansowych (a także praw z nich wynikających), sprzedania udziałów w spółkach posiadających osobowość prawną, objęcia udziałów w spółkach mających osobowość prawną lub wkładów w spółdzielniach w zamian za wniesiony wkład niepieniężny inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Aby rozliczyć się z uzyskanych w poprzednim roku, wymienionych powyżej, dochodów kapitałowych konieczne jest wypełnienie formularza PIT 38. W wielu przypadkach do rozliczenia się za pomocą tego druku zobowiązuje otrzymanie druku PIT 8C (np. z naszego biura maklerskiego). Jednak w przypadku gdy sprzedaż papierów wartościowych nastąpiła bez pomocy rachunku maklerskiego jesteśmy zobowiązani do samodzielnego wypełnienia PIT 38 i rozliczenia się z podatków. Co ważne dla małżeństw, nie ma możliwości wspólnego rozliczania się małżonków z osiągniętych dochodów kapitałowych. Za pomocą druku 38 rozlicza się także przychody zagraniczne z wymienionych wyżej źródeł. Tak jak w przypadku pozostałych źródeł przychodów, tak i tutaj datą graniczną złożenia deklaracji jest 30 kwietnia.

Uzyskałeś przychód? Rozlicz się z fiskusem

Zbliża się zakończenie roku podatkowego, zatem większość z nas będzie musiała rozliczyć się z fiskusem. Należy pamiętać, że podatek dochodowy zapłacimy od uzyskanego dochodu. Co to oznacza? To znaczy, że od uzyskanych przychodów należy odjąć koszty ich uzyskania. Warto odróżniać od siebie oba te pojęcia choćby po to, by prawidłowo wypełnić formularz PIT. Jeżeli przychód uzyskaliśmy za pośrednictwem płatnika, czyli na przykład naszego pracodawcy, wówczas wszystkie niezbędne informacje otrzymamy na druku PIT – 11. Będzie on zawierał szczegółowa tabelę naszych podzieloną w podobny sposób, jak formularz PIT – 37.

Ustawa o podatku dochodowym szczegółowo uwzględnia wszystkie źródła przychodów. Mogą to być zarówno otrzymane pieniądze czy wartości pieniężne, jak i nieodpłatne lub częściowo odpłatne rzeczy, prawa i świadczenia. Ponad to nasz przychód mogą stanowić umorzone lub przedawnione zobowiązania. Z Urzędem Skarbowym rozliczamy się także w przypadku, gdy otrzymaliśmy zwrot podatku od towarów i usług poprzednio uwzględniony jako koszt uzyskania przychodów.

W zależności od źródła przychodu należy wybrać odpowiedni formularz PIT. Deklaracje podatkową możemy złożyć bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym, przesyłając PIT listem poleconym lub drogą elektroniczną. Jeśli zdecydujemy w tym roku po raz pierwszy skorzystać z systemu e-Deklaracje, warto przeczytać instrukcję, jak wypełnić pit online. W roku 2017 możemy się spodziewać nowości w tym zakresie. Niektórzy podatnicy po zalogowaniu się na swoje konto, znajdą wstępnie wypełniona przez Urząd Skarbowy e-deklarację. Dotyczy to osób fizycznych, które uzyskały przychód za pośrednictwem płatnika. Oczywiście zanim prześlemy taką deklarację można ją, a nawet trzeba edytować. Szczególnie, gdy rozliczamy się wspólnie z małżonkiem, chcemy przekazać 1 proc. swojego podatku na OPP lub mamy do odliczenia ulgi podatkowe. Wówczas wszystkie niezbędne dane musi uzupełnić samodzielnie, następnie zaakceptować zmiany i dopiero wysłać formularz na serwer Urzędu Skarbowego.

Kiedy wybrać opodatkowanie ryczałtem

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to nie tylko sposób rozliczenia podatku dla przedsiębiorców. Ryczałtem możemy również rozliczyć dochody uzyskane z wynajmu mieszkania. Taka forma opodatkowania opłaca się wtedy, gdy nie ponosimy wysokich kosztów najmu, związanych na przykład z remontem lub odsetkami kredytu. Wówczas lepiej wybrać opodatkowanie według skali, ponieważ od uzyskanego przychodu będziemy mogli odliczyć wszystkie koszty i tym samym obniżyć dochód do opodatkowania. Należy jednak pamiętać, że w tym wypadku przychody z wynajmu nieruchomości musimy zawrzeć w deklaracji PIT – 37. Zachodzi więc niebezpieczeństwo, że po zsumowaniu dochodów skoczymy na drugi próg podatkowy. Jeśli więc zarabiamy dosyć dużo, lepiej wybrać rozliczenie ryczałtem. Wówczas wypełniamy PIT – 28, a dochody z innych źródeł nie sumują się.

Tę samą deklarację wypełniają również osoby, które prowadzą działalność gospodarczą i wybrały ten sposób opodatkowania. By móc skorzystać z tej formy rozliczenia należy w odpowiednim terminie złożyć pisemne oświadczenie w Urzędzie Skarbowym. Pismo musi być skierowane do naczelnika Urzędu, właściwego według miejsca zamieszkania. Oświadczenie możemy złożyć zarówno tuż przed rozpoczęciem działalności, jak i w trakcie jej prowadzenia. W pierwszym przypadku obowiązujący termin to dzień przed datą rozpoczęcia działalności, w drugiej sytuacji – najpóźniej do 20 stycznia danego roku kalendarzowego.

Oczywiście nie każdy przedsiębiorca może rozliczyć się ryczałtem. Rodzaje działalności, które można w ten sposób opodatkować są wyszczególnione w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Z rozliczenia ryczałtem nie mogą również skorzystać podatnicy, którzy są lub byli zatrudnieni na umowę o pracę, natomiast planują w ramach prowadzonej działalności wykonywać zlecenia na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy. Konkretnie zlecenie nie może obejmować takich samych czynności, jakie w ostatnich dwóch latach podatkowych wykonywaliśmy na rzecz naszego pracodawcy.